Vreemde talen leren in het Nederlands onderwijs is een voorbereiding op een globaliserende wereld.

Wanneer je (terug)komt naar Nederland met kinderen, kan het zijn dat je het overzicht op het onderwijs een beetje kwijt bent. Op onze pagina tips voor expats hebben we hier voor een groot deel aandacht aan besteed.

Maar, een ander onderbelicht, maar niet onbelangrijk aspect voor gezinnen is het vreemde talenonderwijs in Nederland. Vaak beheersen kinderen al meerdere talen en is het belangrijk dat ze zich op hun meertalige gebied kunnen blijven ontwikkelen.

Om hier een goed en helder beeld van te krijgen, hebben we dit gestructureerde overzicht gemaakt.
.

De wereld opent zich: Vroeg Vreemdetalenonderwijs op de basisschool

.
Steeds meer basisscholen bieden Vroeg Vreemdetalenonderwijs (VVTO) aan. Maar wat is VVTO en wat zijn de voordelen voor kinderen?

Taal in het gewone basisonderwijs is verplicht vanaf de eerste groep (4 jaar) voor het Nederlands. Vanaf groep 7 is het Engels verplicht. Er zijn inmiddels scholen die het eerdere geven vanaf groep 5, maar dit verschilt per basisschool.

Volgens de Nederlandse wet mogen basisscholen maximaal 15% van hun lestijd inzetten om een vreemde taal aan te bieden aan hun leerlingen. De vreemde talen zijn Engels, Duits of Frans.
.

Vroeg vreemde talen onderwijs (vvto) in Nederland onderscheidt zich

.
Het aanbieden van vroeg vreemdetalenonderwijs (vvto) kent vele voordelen, die nog niet door iedere school ter harte worden genomen. Het zijn de voor jullie wellicht al bekende voordelen van het vroeg leren van meerdere talen:

  • Jonge kinderen pakken spelenderwijs gemakkelijker een taal op
  • Uitspraak, nieuwe klanken zijn op jonge leeftijd gemakkelijker over te nemen
  • Het leren van meer talen stimuleert vele cognitieve vaardigheden van kinderen
  • Meertaligheid levert meer culturele tolerantie en acceptatie op

 

Vreemde talen didactiek in het Nederlands onderwijs

.
De meeste scholen die vvto aanbieden kiezen voor de Engelse taal en voor het lesgeven in een vreemde taal door de eigen leerkracht. Dit heeft als groot voordeel dat er bij wijze van spreken de hele dag door af en toe aanbod kan zijn. Een nadeel is dat de leerkracht meestal geen ‘native speaker’ is dus bijvoorbeeld uitspraak foutief kan aanleren.

Scholen met vroeg vreemde taalonderwijs moeten een doorlopende leerlijn hanteren en de juiste didactiek toepassen. Scholen kunnen hier het Europees Referentiekader voor de Talen (ERK) voor gebruiken.

Meerdere scholen in Nederland bieden vvto aan. De hoogste concentratie vind je in de Randstad. Google op “vvto en dan de plaatsnaam” waar je eventueel wilt gaan wonen.
.Uk vlag.

Vreemde talen in het Nederlands voortgezet onderwijs: kiezen tussen talen

.
In het voortgezet onderwijs moeten leerlingen een of meer vreemde talen kiezen. Maar welke taal past bij jouw kind en bij de talen die hij al kentr? En hoe zit het met tweetalig onderwijs (TTO)? In het voortgezet onderwijs zijn de leerlingen verplicht om naast Engels een of twee vreemde talen te leren.
.

Vreemde talen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs

In de onderbouw van de havo en het vwo is de leerling verplicht om naast Engels nog twee moderne vreemde talen te volgen. De school is verplicht om Frans én Duits aan te bieden.

Als de school het aanbiedt, mag een van deze talen vervangen worden door:

  • Spaans
  • Russisch
  • Italiaans
  • Arabisch
  • Turks
  • Chinees (alleen vwo)

Op het gymnasium moet de leerling ook de talen Latijn en Grieks volgen.

In de onderbouw van het vmbo moet de leerling naast Engels nog een moderne vreemde taal volgen. Dat is Frans of Duits. De school is verplicht om leerlingen ten minste een van deze talen aan te bieden.

Als de school het aanbiedt, mag een leerling plaats van Frans of Duits een andere moderne vreemde taal volgen:

  • Spaans
  • Arabisch
  • Turks

Vreemde taal Fries in de onderbouw

In de provincie Friesland (Fryslân ) is Fries een verplicht vak in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Sommige scholen hebben hiervan, omdat de de school in niet-Friestalig gebied staat, of omdat in de omgeving bijna niemand Fries spreekt.

Frankrijk in de kleuren van de Franse vlag.

Vreemde talen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs

Havo, vwo en gymnasium

In de bovenbouw van havo en vwo heb je verplicht Engels. Je doet ook eindexamen in Engels. Op het atheneum moet je eindexamen doen in een 2e moderne vreemde taal. Op het gymnasium is Latijn of Grieks verplicht als eindexamenvak. Naast Engels kun je kiezen voor andere moderne vreemde talen. Dit is afhankelijk van het aanbod van de school.

Profielkeuzevak havo

Bij het profiel cultuur en maatschappij (havo) doe je verplicht een 2e vreemde taal naast Engels.
Je kunt een extra moderne taal als profielkeuzevak kiezen in de profielen cultuur en maatschappij en economie en maatschappij.

Vrije deel havo en vwo

In de bovenbouw van het havo en vwo kun je in het vrije deel ook vreemde talen kiezen. Dit kan alleen als de school deze taal aanbiedt. En de taal geen onderdeel is van het profiel.

Talen op startersniveau havo en vwo

Je kunt de volgende talen volgen op elementair niveau (startersniveau en gevorderd niveau):

  • Spaans
  • Italiaans
  • Russisch
  • Arabisch
  • Turks
  • Chinees (alleen vwo)
Vrijstelling volgen 2e vreemde taal atheneum

Ben je leerling op het atheneum? Dan kun je in bepaalde gevallen vrijstelling krijgen voor een 2e moderne taal naast Engels. Bijvoorbeeld als je dyslexie hebt of een andere taal dan Nederlands of Fries als moedertaal. De vrijstelling is geen recht, het schoolbestuur beslist hierover. Voor het gymnasium geldt deze regeling niet. Daar is de 2e vreemde taal namelijk Latijn of Grieks.

Vmbo

Geen bovenbouw: Geen verplichte talen na de onderbouw.

Steen met Latijnse tekst
.

Tweetalig onderwijs (tto)

.
Tweetalig onderwijs is een mogelijkheid in het Nederlands voortgezet onderwijs om gedeeltelijk les te krijgen in een andere taal. Soms hebben mensen een verkeerd beeld bij het tto, namelijk dat de leerlingen het onderwijs volledig in twee talen volgen. Dit klopt niet helemaal en is belangrijk om te weten.

Bij tweetalig onderwijs volgen leerlingen een deel van het voortgezet onderwijs in een andere taal. Meestal is dit Engels. In de onderbouw van havo en vwo is tenminste 50% van de lessen in de andere taal. In de onderbouw van het vmbo is dit minstens 30%.

Bovendien schakelt de school in de bovenbouw over naar 100% Nederlands en doen alle leerlingen in hun laatste jaar hun eindexamens in het Nederlands.

De kenmerken van tweetalig onderwijs zijn:

  • De leerkrachten hebben een speciale tto-opleiding gehad
  • Het onderwijs in de vreemde taal mag niet ten koste gaan van de Nederlandse taalontwikkeling
  • Er moeten internationale activiteiten aan worden geboden zoals bijvoorbeeld taalreizen, workshops of uitwisselingen.
  • Leerlingen van tto-scholen doen in het Nederlands eindexamen. Ze halen een gewoon diploma vwo, havo of vmbo. Hiernaast krijgen ze een certificaat waaruit de extra taalvaardigheid blijkt. Het soort certificaat hangt af van het deel van de opleiding dat leerlingen in een vreemde taal hebben gevolgd.

 

Wat past nu het beste bij mijn kind?

.
Wanneer je je dat afvraagt en graag op weg geholpen wordt door ervaren mensen uit het onderwijs, mail ons dan via info@dutchforchildren.nl en we maken snel een online afspraak met elkaar. We maken in het eerste vrijblijvende gesprek kennis met elkaar en zorgen dat we de achtergrond van je kind en zijn en jullie wensen in grote lijnen in beeld krijgen. Daarna kijken we samen wat wij voor jullie kunnen betekenen met betrekking tot advies of andere taalhulp.

We helpen je graag!
Wendy van Dalen
Oprichter en leerkracht van Dutch for Children